16-12-2020 Kevin Moens

Cinematografische gevel siert RAC Brussel

Sinds 2014 is het Rijksadministratief Centrum (RAC) in Brussel de nieuwe thuishaven van de Federale politie na een grondige renovatie en reconversie. Bij de realisatie van de cinematografische gevel stond respect voor het modernistische karakter van het gebouw centraal.

In de optimistische sfeer van de wereldexpo van 1957 werd in 1958 gestart met de constructie van het Rijksadministratief Centrum. Na constructie van de parkeergarages verrezen in 1960 het Vesaliusgebouw (blok C) en aansluitend het Arcadengebouw (blok D/F). Beide gebouwen hadden vijf kantoorlagen met een moderne gordijngevel zowel aan de straatzijde als aan de tuinzijde en de Esplanade-zijde / Rivolistraat, gedragen door een arcade in blauwe hardsteen op Esplanade-niveau. Jaspers-Eyers Architects, Archi 2000 en SAQ architects (nu UAU collectiv) stellen in 2001 een masterplan op waarvan de renovatie van het Arcadengebouw en het Vesaliusgebouw deel uitmaakt. De gebouwen ondergaan een asbestsanering en krijgen een nieuwe bovenbouw bestaande uit twee verdiepingen. De parking, het interieur en de gevel worden onderworpen aan een grondige renovatie. De nieuwe bovenbouw zorgt met zijn neutrale, donkere terugliggende gevel voor een mooi contrast met de nieuwe cinematografische gevel.

 

Uitdagende programma-eisen

“In overleg met de Stad Brussel kozen we voor een gemengde herbestemming van de gebouwen tot multifunctionele kantoren en woongelegenheden”, vertelt Marc De Greef, Ir. Architect - Partner bij Jaspers-Eyers Architects. “De renovatie vormde een evenwichtsoefening om het gebouw in te richten volgens de gangbare kantoorvereisten van 2010 en tegelijk de herkenbare en typische modernistische architecturale kenmerken te vrijwaren. In het Arcadengebouw moesten we onder meer de uitdagende programma-eisen van de Federale Politie inpassen: een bedrijfsrestaurant voor circa 675 personen met bijhorende grootkeuken, vergaderzalen, een auditorium met 200 zitplaatsen en foyer, een labo met stock van chemische producten, sportaccommodatie, een cellencomplex, verhoorlokalen, de wapenkamers met opslag van munitie, het algemeen datacenter voor alle gebruikers, geïsoleerde lokalen, enzovoort.”
De renovatie werd gerealiseerd met een BREEAM ‘Very Good’ label en een Energy Performance level E75. De gevels werden als een moderne gordijngevel gereconstrueerd met dezelfde initiële traveemaat en met een omkadering in geanodiseerd aluminium.

 

De gevel is een veruitwendiging van de maatschappij met verschillende identiteiten en sociale gelaagdheden.

 

Dynamische beglaasde gordijngevel

De zeer specifieke en indrukwekkende gevels van de gebouwen D/F en gebouw C, symmetrisch ten opzichte van de Esplanade en de Congreskolom, vormen de basis van een stedenbouwkundige compositie. Marc De Greef: “Een dubbelhoge arcade in natuursteen en een streng ritmisch geheel beglaasde gordijngevel anno 1960 beheersten de horizon van dit patrimonium over een lengte van circa 200 meter. Met behoud van deze typologie hebben we een scenario ingevoerd waarbij een enorme variatie van kleuren en reflecties werd toegevoegd aan de getrouwe reconstructie van de gordijngevel. Deze variaties vormen een nieuwe hedendaagse dynamiek op een streng geritmeerd gevelconcept van de modernistische architectuur van deze belangrijke site met overheidsgebouwen.”
De combinatie van verschillende coatings uit het COOL-LITE SKN- en COOL-LITE K-gamma van Saint Gobain Glass vormen als het ware een cinematografische gevel. Elke coating heeft specifieke kenmerken wat betreft de reflecterende waarde (RLe) en de zon- en lichttoetredingsfactor (g/TL), waardoor het geprojecteerde zonlicht en de omgeving op een specifieke manier en met een bepaalde tonaliteit weerkaatsen. “Deze dynamiek wordt nog versterkt door een kleurdégradé-principe waarbij de gebouwen links en rechts van de Congreskolom verbonden worden maar waarbij tegelijk een beweging ontstaat van overwegend blauw getinte beglazing in gebouw D/F naar meer groen-bruin getinte beglazing in gebouw C”, legt Marc De Greef uit.

 

Symbolische beeldspraak

Frederik Vaes werkte tijdens project mee als zaakvoerder van SAQ architects, het Brusselse bureau dat enkele jaren geleden opging in het in Hasselt gevestigde bureau UAU collectiv. Hij omschrijft de glaspartij als een moderne, hedendaagse duurzame gevel met symbolische beeldspraak. “Het oude gebouw was zeer functioneel opgevat. Wij wilden met behulp van de gevel en de combinatie en plaatsing van de verschillende tinten streven naar een unieke codering voor elk kantoor. De gevel is een veruitwendiging van de maatschappij met verschillende identiteiten en sociale gelaagdheden.”
In de toenmalige vestiging van Saint-Gobain Glass bestudeerden de architecten talloze glasstalen. Frederik Vaes: “Een moeilijke factor bleek de homogeniteit van de lichttoetreding. We zaten immers met doorkijkbeglazing en niet-transparante geveldelen waaronder borstweringen. De correcte  glasselectie heeft echter geresulteerd in een homogeen geheel.”

Locatie Brussel
Opdrachtgever RAC Investment Corp. (Immobel– Breevast)
Architecten Jaspers-Eyers Architects, Archi2000 en SAQ architects
Hoofdaannemer TV Cordeel – Kumpen – Louis de Waele – Willemen

 


  Meer artikels: Projectreportage
Projectgegevens
NIEUWSBRIEF

Wil je op de hoogte blijven van het reilen en zeilen in de bouwsector?

  INSCHRIJVEN