20-04-2018 Tim Janssens

Skipiste boven op energiecentrale kleurt Kopenhagen

Dit visionaire project in het Deense Kopenhagen is een schoolvoorbeeld van energetische en ruimtelijke duurzaamheid. Sterarchitect Bjarke Ingels ontwierp niet enkel een imposante energiecentrale die afval omzet in warmte en elektriciteit, maar ook een park annex skipiste op het dak van het complex.

Kopenhagen wil tegen 2025 de eerste klimaatneutrale hoofdstad ter wereld zijn. Anno 2018 zet ze haar verregaande ambities kracht bij met een van de meest vooruitstrevende architectuurprojecten ter wereld. Maak kennis met Amager Bakke, een vernuftige energiecentrale die afval omzet in warmte en elektriciteit voor respectievelijk 160.000 en 62.500 gezinnen, maar die tegelijk ook plaats biedt aan een publiek activiteitenpark en een skipiste.

 

Gigantische hoogrendementsketel

De Deense topontwerper Bjarke Ingels (BIG) gaat prat op de integratie van ecologische technologieën in hedendaagse architectuur. Hij was dan ook de aangewezen persoon om het concept voor de nieuwe energiecentrale in de stedelijke omgeving van Kopenhagen vorm te geven. BIG opteerde resoluut voor een duurzaam icoon met een strakke behuizing, dat symbool staat voor het milieubewustzijn van de stad. Het complex functioneert als een gigantische hoogrendementsketel en wint enorme hoeveelheden energie uit de gecondenseerde damp in het rookgas. Een derde van die energie wordt omgezet in elektriciteit, terwijl de restwarmte bestemd is voor het voeden van het lokale warmtenet.

Op volle capaciteit zal de centrale jaarlijks 400.000 ton afval verbranden. Dankzij geavanceerde filtertechnologie is er geen sprake van vervuilende uitstoot – de lucht in de omgeving van Amager Bakke zou zelfs gezonder zijn dan in het nabijgelegen stadscentrum. De centrale is liefst 25 % efficiënter dan haar voorganger – het Amager Resource Center, dat tegen 2020 omgevormd wordt tot een biomassacentrale – wat resulteert in een CO2-reductie van circa 100.000 ton. Ze is sinds eind vorig jaar in gebruik en levert intussen volop ‘schone’ energie.

 

De vrije ruimte op het dak van het complex wordt ingericht als publieke recreatiezone met een groen karakter.

 

Recreatiepark en skipiste

Ondanks haar compacte, geplooide vorm heeft de energiecentrale een enorme footprint. De vrije ruimte op het dak van het complex blijft gelukkig niet onbenut en wordt tegen komende herfst omgetoverd tot een publieke recreatiezone met een polyvalent activiteitenpark en een 500 meter lange skipiste. Het park zal bezoekers gedurende de zomer verblijden met wandel- en trail running-paden, fitnessinfrastructuur, speelpleinen, ’s werelds grootste klimmuur (86 meter hoog en 10 meter breed) en adembenemende uitzichten over de stad en het havengebied. Karakteristieke vegetatie en strategisch gepositioneerde rotspartijen moeten het de allure van een Scandinavisch berglandschap geven. In de wintermaanden zal het geheel dan weer hoofdzakelijk fungeren als een skigebied, waar wintersportliefhebbers zich kunnen uitleven op drie routes met een variabele moeilijkheidsgraad – onder meer een zwarte piste met een maximale helling van 45 %. De inwoners van Kopenhagen en de vele toeristen zullen er dus het hele jaar door terechtkunnen voor sport en verpozing.

Gezien zijn groene, natuurlijke karakter zal het dak van Amager Bakke bovendien fungeren als een baken van biodiversiteit en een ideale habitat voor allerhande vogels, bijen, vlinders en insecten. Ook de gevel van de energiecentrale draagt zijn steentje bij. Hij is namelijk bekleed met verspringende metalen plantenbakken, waarvan de vorm en grootte varieert in functie van een optimale bezonning en bewatering. Dit laatste zal op termijn leiden tot het ontstaan van een doorlopende vegetatieve wand.

 

Speciale waterdichting

Het ‘Amager Bakke Rooftop Park’ zal het hele jaar door geopend zijn en zal de dakstructuur dus sterk op de proef stellen. Er was dan ook nood aan een uiterst robuust waterdichtingsmembraan om het onderliggende betondek afdoende te beschermen tegen weer, wind en intensief gebruik. BIG ging aankloppen bij Derbigum, dat met het GC AR-membraan over de ideale oplossing beschikte. “Het bevat zowel een polyester- als een glasvlieswapening en is wortelwerend”, vertelt Peter Kranz van Eurotag Danmark, de firma die de Derbigum-producten exclusief verdeelt in Denemarken. “Net wat de architecten nodig hadden!”

“We moesten uiteraard enkele specifieke details uitklaren en 13.000 m² is zeker geen kleine oppervlakte, maar op technisch vlak was dit project voor ons zeker geen rocket science”, gaat Kranz verder. “We hebben immers al heel wat ervaring met dergelijke realisaties (onderliggend betondek en bovenliggend groendak met 20 centimeter turf). We moesten de dragende betonelementen wel nivelleren om de ondergrond te optimaliseren en moesten ook twee grote dilatatievoegen met een speling van circa 10 centimeter integreren, maar dat is uitstekend gelukt. De waterdichting is geplaatst door Multi Tag Entreprise, een erkende partner waar we vaak mee samenwerken. De hoogte en de hellingsgraad vergden wel enkele creatieve oplossingen. Zo werden de zware dakrollen getransporteerd via een inventief railsysteem, zijn er speciale lasmachines gebruikt om ze aan het betondek te verankeren en werden er elke 15 meter beveiligingshekken geplaatst om de veiligheid van het personeel te garanderen. Dit alles heeft zijn vruchten afgeworpen, want het resultaat mag er zeker zijn!”

 

Locatie Kopenhagen, Denemarken
Bouwheer Amager Resource Centre
Architect

Bjarke Ingels Group (BIG)

Landschapsarchitect SLA
Hoofdaannemer

NCC, GEO Copenhagen, Tvilum Landinspektørfirma A/S

Dakwerken

Multi Tag Entreprise

Waterdichtingsmembraan

Derbigum GC AR

 


  Meer artikels: Projectreportage
Projectgegevens
NIEUWSBRIEF

Wil je op de hoogte blijven van het reilen en zeilen in de bouwsector?

  INSCHRIJVEN