19-10-2017 Michel Van den Bosch

Stramien: Complexiteit als uitdaging

Bij het Antwerpse bureau Stramien, gevestigd in de iconische Watt-toren, gaan architectuur en stedenbouw hand in hand. BBM ging op de koffie bij vennoot/architect Bart Verheyen, voelde hem aan de tand over de visie van Stramien op duurzaamheid en erfgoed en polste naar enkele projecten die de architect met trots vervullen.

“We zijn erg tevreden over de bouw van Campus Zuid van de Karel de Grote Hogeschool (KdG) op de site van de voormalige koekjesfabriek Parein”, steekt Bart Verheyen van wal. “De school waar zo’n vijfduizend studenten zijn ingeschreven, bestrijkt bijna een volledig bouwblok.” Van de commentaar van sommigen dat het er niet als een schoolgebouw uitziet, wordt Verheyen alleen maar blij. “Dan zijn we geslaagd in ons opzet. Het is een gebouw in de wijk. De schaal en de ritmiek van de gevels zijn geënt op de oude fabrieken die er stonden. Aan de binnenzijde hebben we het verhaal bewust transparant gehouden. Er is een groot binnenplein dat heel uitnodigend is. We hebben er een stukje stad in de stad van gemaakt. We hebben voor dit project zeer goed samengewerkt met het bureau van de vernieuwende architect Thomas Rau uit Amsterdam, die op het aspect van duurzaam bouwen een heel specifieke kijk heeft.”

 

We zijn ervan overtuigd dat werken in bouwteam de formule is voor de toekomst.

 

Een gebouw en zijn omgeving

Stramien benadrukt dat het een bureau voor architectuur én ruimtelijke planning is. “De projecten die op dat raakvlak zitten, zijn de projecten waarop we willen inzoomen. We vertrekken vanuit een opgegeven programma en gaan dan op zoek naar een creatieve vertaling en verbeelding. Zo ontstaat een eigen geïntegreerd verhaal met aandacht voor architectuur, interieur, publieke ruimte en stadsontwerp.”

 

Voorrecht

Erfgoed bekleedt bij Stramien een belangrijke plaats. “Niet dat we een bureau voor erfgoedrenovatie zijn”, zegt Verheyen meteen. “Maar patrimonium vertelt het verhaal van de generaties voor ons. Die willen we onderzoeken, begrijpen, waarderen en aanvullen. In dat kader zijn we momenteel met een mooi project bezig, namelijk de renovatie van de Sky Hall op de nationale luchthaven. Dat gebouw uit 1958 van architect Brunfaut is zeer uitgesproken qua architectuur. Het is geen makkelijke opdracht omdat het gebouw moet voldoen aan de huidige normen. Maar het is natuurlijk wel een voorrecht om aan jong erfgoed te mogen werken. Het stamt uit de tijd dat luchtvaart nog iets heel avontuurlijks was.”

 

Uiteenlopend en uitdagend

Complexiteit als uitdaging om ontwikkeling kansen te geven. Dat is iets waar Stramien naar op zoek gaat. “We fixeren ons niet op een bepaalde typologie. Elk soort project is interessant voor ons als er maar een zekere complexiteit in zit. Er zijn tal van uitdagingen waarmee we rekening moeten houden: samenleven, mobiliteit, energie, enzovoort. Zo hebben we een masterplan opgesteld voor Parkwijk Groeningen in Kontich met 650 woningen. Het plan is op een bijzondere wijze opgevat, gezien de ligging naast de E19. Er komt een lange woonwal van 600meter lengte die het hele woongebied vrijwaart van geluidsoverlast en fijn stof. Een uniek project voor Vlaanderen. De woonwijk is opgevat als groene woonzone met veel aandacht voor duurzaamheid, waterbeheer, groen en woonkwaliteit. Het is een autoluwe wijk waarin verschillende woontypologieën afgewisseld worden en zo een gevarieerd aanbod toevoegen aan de gemeente Kontich. Bijzondere aandacht gaat naar de parkzone die op alle plaatsen van de wijk bereikbaar is, maar ook voor alle inwoners van Kontich toegankelijk zal zijn. Tenslotte zorgt ook een nieuwe fietstunnel voor een vlotte en veilige verbinding met het centrum.”

 

Veel doen met weinig

Toch zijn er een aantal zaken die steeds terugkomen. Duurzaamheid, bijvoorbeeld. “Het is een beetje een modewoord geworden, maar voor ons heeft het toch een paar belangrijke betekenissen. Omgaan met schaarste is er daar een van. Dan heb ik het niet alleen over grondstoffen en energie, maar ook over ruimte. Zuinig omgaan met wat er is, is een uitdaging waar we allemaal voor staan. Maar als je erover nadenkt, is het wel degelijk mogelijk om veel  te doen met weinig middelen.”

 

Bescheidenheid en vooruitkijken

“Als we een oud gebouw van 150 à 200 jaar oud renoveren, stellen we vaak vast dat dit zeer degelijke en robuuste gebouwen zijn. En dat terwijl daar maar weinig architectenwerk aan te pas is gekomen”, zegt Verheyen. “Dat noopt tot enige bescheidenheid en nederigheid. We moeten bij het ontwerp uiteraard kijken naar wat er vandaag nodig is. Maar, later moet het ook nog kunnen dienen. Die drang tot iets te maken wat nu goed is in combinatie met een zekere bescheidenheid vind ik iets om naar te streven.”

 

Bouwteam

“Vijftien jaar geleden zijn we gestart met het realiseren van projecten in bouwteam. We zijn ervan overtuigd dat dit een formule is voor de toekomst. We stappen af van het klassieke systeem met de bouwheer en de architect die alles bestuderen en lastenboeken schrijven. Iemand anders moet het dan zo goedkoop mogelijk uitvoeren. Daar komen heel vaak conflicten van. Het bouwteam vertrekt van een vertrouwensmodel waarbij de partners van in het begin rond de tafel zitten, nog voor het ontwerp gemaakt is. Zo komt de knowhow van de uitvoerders mee in het ontwerp, wat zorgt voor een vlottere uitvoering. BIM speelt hierin uiteraard ook een belangrijke rol. Het gebouw wordt op voorhand virtueel opgebouwd.”


  Meer artikels: Architectenportret
NIEUWSBRIEF

Wil je op de hoogte blijven van het reilen en zeilen in de bouwsector?

  INSCHRIJVEN